6 Khuyết Tật Mối Hàn Thường Gặp (Rỗ Khí, Nứt, Cháy Chân) & Cách Khắc Phục
Trong thi công kết cấu thép và đường ống - bồn bể, chất lượng mối hàn là yếu tố sống còn quyết định sự an toàn của toàn bộ công trình. Tại các dự án trọng điểm như Thủy điện Da Brlen hay Bồn chứa dầu Nhơn Trạch, việc kiểm soát và loại bỏ các khuyết tật mối hàn luôn được Tháp Kim J.S.C đặt lên hàng đầu thông qua các quy trình kiểm tra NDT nghiêm ngặt.
Dưới đây là chi tiết 6 loại khuyết tật thường gặp, nguyên nhân và biện pháp khắc phục chuyên nghiệp.
1. Rỗ Khí (Porosity)
Rỗ khí là hiện tượng các bọt khí bị kẹt lại bên trong hoặc trên bề mặt mối hàn khi kim loại đông đặc.
Nguyên nhân: Do vật liệu hàn bị ẩm, bề mặt gia công không sạch (dính dầu mỡ, gỉ sét) hoặc lưu lượng khí bảo vệ (Argon/CO2) không ổn định.
Khắc phục: Sấy khô que hàn/thuốc hàn trước khi dùng; làm sạch bề mặt kim loại chuẩn Sa 2.5; kiểm tra hệ thống dẫn khí bảo vệ.
2. Nứt Mối Hàn (Cracks)
Đây là khuyết tật nguy hiểm nhất, được chia thành nứt nóng (xảy ra khi kết tinh) và nứt nguội (xảy ra sau khi mối hàn đã nguội).
Nguyên nhân: Do ứng suất dư quá lớn, tốc độ làm nguội quá nhanh hoặc sử dụng vật liệu hàn không phù hợp với kim loại cơ bản.
Khắc phục: Gia nhiệt trước khi hàn (pre-heating); kiểm soát nhiệt độ giữa các lớp hàn; chọn vật liệu hàn có hàm lượng Hydro thấp.
3. Cháy Chân Hàn (Undercut)
Cháy chân hàn là rãnh khuyết nằm dọc theo mép mối hàn, làm giảm tiết diện chịu lực của cấu kiện.
Nguyên nhân: Do dòng điện hàn quá lớn hoặc thao tác đưa mỏ hàn (góc độ và tốc độ) không chuẩn.
Khắc phục: Điều chỉnh cường độ dòng điện phù hợp với độ dày vật liệu; duy trì tốc độ di chuyển mỏ hàn ổn định và góc độ vát mép chuẩn xác.
4. Lẫn Xỉ (Slag Inclusion)
Hiện tượng xỉ hàn hoặc tạp chất không kim loại bị kẹt lại trong kim loại mối hàn.
Nguyên nhân: Làm sạch xỉ giữa các lớp hàn không kỹ (đặc biệt trong hàn hồ quang tay hoặc hàn tự động dưới lớp thuốc).
Khắc phục: Tẩy xỉ sạch sẽ bằng máy mài hoặc bàn chải sắt sau mỗi lượt hàn; điều chỉnh dòng điện đủ lớn để xỉ dễ nổi lên bề mặt.
5. Hàn Không Thấu (Lack of Penetration)
Kim loại bù không đi hết chiều sâu của rãnh hàn hoặc không nóng chảy hoàn toàn vào chân mối hàn.
Nguyên nhân: Khe hở hàn quá hẹp, vận tốc hàn quá nhanh hoặc công suất nhiệt không đủ.
Khắc phục: Tăng khe hở hàn và góc vát mép; giảm tốc độ hàn; chọn kích thước que hàn/dây hàn phù hợp.
6. Chồng Mép (Overlap)
Kim loại mối hàn tràn lên bề mặt kim loại cơ bản nhưng không nóng chảy gắn kết vào đó.
Nguyên nhân: Dòng điện quá nhỏ hoặc kỹ thuật đưa mỏ hàn không đúng cách.
Khắc phục: Tăng cường độ dòng điện hàn; cải thiện kỹ năng thao tác mỏ hàn để kim loại nóng chảy đều.
Quy Trình Kiểm soát Chất Lượng Tại Tháp Kim J.S.C
Để đảm bảo các dự án như Nhà máy thép Nam Kim hay Cầu vượt FPT Quận 9 đạt tiêu chuẩn cao nhất, chúng tôi áp dụng các phương pháp kiểm tra NDT (Non-Destructive Testing) hiện đại:
Kiểm tra ngoại quan (VT): Phát hiện các lỗi bề mặt như cháy chân, rỗ khí hở.
Kiểm tra siêu âm (UT) & Chụp X-quang (RT): Phát hiện các khuyết tật nằm sâu bên trong như nứt, lẫn xỉ, không thấu.
Kiểm tra thẩm thấu (PT) & Từ tính (MT): Phát hiện các vết nứt nhỏ li ti trên bề mặt.
Tháp Kim J.S.C cam kết mang lại giải pháp thi công bền vững, loại bỏ hoàn toàn các rủi ro từ lỗi hàn để kiến tạo nên những công trình vĩnh cửu.